Σπαστήρας (ή θραυστήρας) ελαιοπυρήνα ή σιτηρών

Πολύ πιθανόν κατασκευής της γερμανικής εταιρείας CRAMER, που ιδρύθηκε στο Leer της Ανατολικής Φρισλάνδης (Ostfriesland) το 1835. Οι επιγραφές “CRAMER, Leer Ostfriesland, Gegr. 1835” και η βράβευση σε εκθέσεις από το 1933 έως το 1937 ενισχύουν την ιστορική του σημασία και την ποιότητά του ως βιομηχανικού προϊόντος.

Πρόκειται για θραυστικό μηχάνημα βαρέως τύπου, που χρησιμοποιείτο για τη μηχανική καταστροφή στερεών υλικών σε μικρότερα τεμάχια. Ο συγκεκριμένος τύπος με μεταλλικό κάδο και στρογγυλή χοάνη εισαγωγής παραπέμπει σε σπαστήρα πυρηνόκαρπων (ελαιοπυρήνα, καρπών με σκληρό περίβλημα) ή σε μηχανή άλεσης δημητριακών. Το κάτω μέρος φέρει μηχανισμό τριβής με περιστρεφόμενα εξαρτήματα που συνθλίβουν το εισερχόμενο υλικό.

Η πρώτη ύλη (π.χ. αποξηραμένος ελαιοπυρήνας ή σιτηρά) εισάγεται από τον κάδο, οδηγείται με βαρύτητα στο εσωτερικό και θραύεται με περιστροφική τριβή ή συνθλιπτική κίνηση. Το αποτέλεσμα εξέρχεται από το κάτω άνοιγμα σε μορφή μικρότερων κομματιών ή σκόνης.

Πιθανές χρήσεις στο εργοστάσιο Μάμαλου

Η παρουσία του συγκεκριμένου μηχανήματος σε εργοστάσιο ελαιουργίας και βαμβακοκαλλιέργειας επιτρέπει δύο βασικές ερμηνείες:

Ως σπαστήρας ελαιοπυρήνα: Χρησιμοποιείτο για τη σύνθλιψη της στερεάς μάζας που απομένει μετά την εξαγωγή του ελαιόλαδου, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμη ύλη ή ζωοτροφή.

Ως μηχανή άλεσης ζωοτροφών ή λιναριού: Μπορούσε να αλέθει σπόρους, άχυρο, ή και λινάρι (που καλλιεργούταν στην περιοχή), καθιστώντας την επεξεργασία πιο ολοκληρωμένη.

Η Cramer Maschinenfabrik από το Leer Ostfriesland είναι μία ιστορική εταιρεία της βόρειας Γερμανίας, που εξειδικεύτηκε από τον 19ο αιώνα στην παραγωγή αγροτικών και βιοτεχνικών μηχανημάτων, όπως σπαστήρες, μυλόπετρες, μύλοι, μηχανές άλεσης και καθαρισμού σιτηρών. Τα προϊόντα της χαρακτηρίζονται από βαριά, στιβαρή κατασκευή και έχουν ευρεία διανομή στη βόρεια Ευρώπη, καθώς και εξαγωγές σε αγροτικές χώρες της Μεσογείου.

Η επιγραφή “PRÄMIERT” (βραβευμένο) συνοδευόμενη από έτη όπως 1933–1937, αναφέρεται σε εκθέσεις γεωργικής μηχανολογίας, πιθανότατα στο Ανόβερο, όπου η εταιρεία έλαβε βραβεία για την αξιοπιστία και την καινοτομία των προϊόντων της.